Nghệ thuật thưởng trà thuần Việt

Tìm một từ khóa “ nghệ thuật uống Trà” trên google tôi tìm được 3.700.000 kết quả trong 0,25 giây. Nhưng có lẽ để tìm được một bài viết về cách Thưởng Trà thuần Việt thì thật chẳng dễ. Đa số các bài viết dù là bằng tiếng Việt nhưng lại chỉ nói đến “Nghệ thuật Trà Trung Hoa” hay “Trà đạo Nhật Bản”. Vậy chẳng lẽ chúng ta lại không có cách thưởng Trà riêng của mình?

Để nói đến cách thưởng thức Trà của người Việt có lẽ cũng phải tốn khá nhiều giấy mực của các nhà nghiên cứu. Tục uống Trà với cả một hệ thống kinh nghiêm tinh tế, những quy ước ứng sử bất thành văn của ngàn đời xưa như thế khác chi một thứ đạo. Sở dĩ nó không thành một cái tên như Chado(Trà đạo Nhật Bản) hay Trà Tầu (nghệ thuật uống Trà Trung Hoa) vì văn hóa Việt không chịu gò bó trong một khuôn khổ nhất định mà phong phú để phù một với từng hoàn cảnh, từng tầng lớp thưởng thức, bởi uống Trà đã trở thành thói quen của mọi tầng lớp trong xã hội Việt.

Tôi và các bạn hãy cùng đi hết chiều dài lịch sử dân tộc để thêm hiểu về cách Thưởng Trà Thuần Việt nhé!

Cây Trà theo chân những người phương Nam (Trung Quốc) du nhập vào nước ta từ xa xưa. Lúc đầu, đây là thức uống ở chùa chiền (Thiền Trà) sau đó trở thành thứ nước uống phổ biến trong dân gian từ vua chúa quý quan đến những người lao động. Nhưng ở mỗi tầng lớp thì cách thưởng thức cũng khá khác biệt.

Đối với tầng lớp vua chúa quý quan thì cách uống Trà cũng khá cầu kì. Trà được pha trong Ấm Tử Sa là loại ấm bằng đất sét đặc biệt nung có màu vàng đồng, đỏ sậm hay nâu thâm tùy từng chất đất nhưng phải mịn cứng không bị rạn nứt dù nhiệt độ thay đổi. Nước pha Trà cũng phải là thứ nước sương mai đọng trên lá sen trong hồ. Nước phải thật sôi, ấm phải thật sạch tráng nóng để giữ nhiệt. Cụ Trà (dụng cụ pha Trà) phải đầy đủ Chén tướng, chén quân, khay tre, trầm đốt. Ấm lớn hay nhỏ tùy thuộc là Độc ẩm (1 người), Song ẩm (2 người) hay Quần ẩm(nhiều người). Ấy là cách pha còn cách uống cũng tao nhã cầu kì không kém. Tác phẩm “ Chén Trà trong sương sớm” của cây bút đại tài Nguyễn Tuân phần nào cũng nói được cái thú vui này. Uống Trà phải nhâm nhi kết hợp với thả thơ, đánh cờ. Thứ Trà Hảo hạng có thể được ướp thêm hương Sen, hương Nhài, hương Cúc rồi thêm vài viên sỏi bao đường.

Đối với người dân lao động thì thưởng Trà đơn giản chỉ là một cái ấm sành lớn vài ba cái bát cậy ngồi quây quần dăm câu chuyện đời thường trong những lúc giải lao hay hội hè đình đám ấy thế mà đã xua tan cái nhọc nhằn vất vả.

Ngày nay, không thể phủ nhận cách Thưởng Trà Thuần Việt đang thể hiện rõ nét nhất bởi sẽ chẳng ở đâu chúng ta thấy được cách uống Trà có một không hai như Trà Đá đường Việt Nam. Trà được pha nhạt uống trong cốc lớn thêm vài viên đá mát lạnh là thứ uống giải khát Ngon-Bổ-Rẻ được ưa chuộng. Trà đá vỉa hè thêm vài thanh kẹo lạc hay nắm hướng dương đã trở thành lựa chọn kinh tế của hàng triệu sinh viên và người lao động Việt Nam.

Nghệ thuật Thưởng Trà Thuần Việt đôi khi thật câu kì nhưng cũng có lúc hết sức giản dị chỉ cần nó trở thành những nét đẹp, thành văn hóa để người thưởng thức thấy thư thái thoải mái mà thôi.

Tham khảo : Nghệ thuật trà, Chè thái nguyên, Chè tân cương